Het schip, uitgelegd
De TSS Earnslaw uitgelegd: 1912, kolen, en de machinekamer die je kunt bekijken
Wat de Earnslaw anders maakt dan een gewone rondvaartboot op het meer — haar leeftijd, haar kolengestookte motoren, en waarom de machinekamer het onderdeel is dat iedereen zich herinnert.
Bekijk de tickets voor de Walter Peak BBQ & cruise op GetYourGuide ↗TSS Earnslaw in het kort
| Detail | |
|---|---|
| Te water gelaten | 24 februari 1912, McGregor and Company, Dunedin |
| Lengte / tonnage | 51,2 meter (168 ft); 330 BRT |
| Motoren | Twee triple-expansie-stoommachines, ongeveer 500 pk, topsnelheid 13 knopen |
| Brandstof | Kolen — ongeveer een ton per uur tijdens de vaart, uit een bunker van 14 ton |
| Status | Algemeen beschouwd als de enige kolengestookte passagiersstoomboot die nog vaart op het zuidelijk halfrond |
Gebouwd voor het hoogland, niet voor toeristen
De Earnslaw werd te water gelaten op 24 februari 1912 en kwam die augustus in dienst, gebouwd om passagiers, schapen en vee te vervoeren naar de hooglandboerderijen rond Lake Wakatipu, voordat de wegen daar kwamen. Walter Peak was een van die boerderijen — het schip waar je vandaag aan boord gaat, was in haar werkende leven de daadwerkelijke bevoorradingslijn van deze boerderij, geen speciaal voor toeristen gebouwd schip. Ze is vernoemd naar Mount Earnslaw, de 2.819 meter hoge piek die de kop van het meer domineert, iets wat leuk is om op een heldere avond aan medepassagiers te vertellen.
Twee motoren, en een bunker die nog steeds geschept moet worden
Ze is 51,2 meter lang, heeft een tonnage van 330 bruto register ton en heeft twee triple-expansie-stoommachines met straalcondensatie, die samen ongeveer 500 pk leveren, gevoed vanuit een kolenbunker van 14 ton, wat haar een topsnelheid van ongeveer 13 knopen geeft. Niets daarvan is geautomatiseerd — de stokers voeden de vuren bij elke afvaart met de hand, waarbij ze tijdens de vaart ongeveer een ton kolen per uur verbranden, een brandstof- en stookmethode die sinds 1912 niet wezenlijk is veranderd. Het is de moeite waard om het duidelijk te zeggen: dit is geen dieselmotor die is vermomd om oud te lijken, en geen decoratief kolen-effect voor sfeer. De kolen zijn echt, het vuur is echt, en het werk onder dek is echt.
De machinekamer is open, en dat is precies het punt
Een loopbrug leidt naar de machinekamer zelf, waar de triple-expansiemotoren van dichtbij te zien zijn terwijl ze draaien en de stokers te zien zijn terwijl ze de ketels voeden. Het is een niveau van toegang dat de meeste werkende historische schepen niet bieden — op de Earnslaw is het een routineonderdeel van elke overtocht in plaats van een speciale rondleiding, en dat is waarom het het onderdeel is dat de meeste bezoekers achteraf als eerste noemen. Bordjes aan boord in de machinekamer geven alle specificaties voor wie de details wil: de opstelling met twee schroeven, de motorklasse, de gegevens over ketel en kolencapaciteit, en de passagierscapaciteit van 389.
"The Lady of the Lake"
De Earnslaw staat algemeen bekend onder deze bijnaam, en wordt over het algemeen beschreven als de enige overgebleven commerciële, kolengestookte passagiersstoomboot die nog actief in dienst is op het zuidelijk halfrond. In 2025 onderging ze haar langste en belangrijkste keuring, met onder meer motorwerk en het vervangen van de ketelbuizen — onderhoud dat een werkend schip uit 1912 werkend houdt, geen restauratie die haar permanent uit dienst haalde. RealNZ exploiteert de veepacht van Walter Peak en de bijbehorende cruises sinds 1987, maar het schip zelf dateert van driekwart eeuw vóór die regeling.
Een pianist, en een traditie ouder dan de meeste attracties van Queenstown
Van oudsher speelt een pianist in de salon — meestal op de terugweg — en zingen passagiers mee uit een liedboek met bekende deuntjes, een klein ritueel dat vrijwel alles voorafgaat wat tegenwoordig aan bezoekers van Queenstown wordt aangeboden. Het is een bescheiden detail naast de machinekamer, maar het draagt bij aan het gevoel dat je aan boord gaat van een echt oud schip in plaats van een themareplica ervan. Aan boord is ook een bar en café met vergunning, waardoor de terugreis vaak de socialere, meer ontspannen helft van de avond is.
Waarom het detail van de kolen meer betekent dan het lijkt
Het is makkelijk om "kolengestookt" te lezen als een marketingdetail en verder te gaan, maar het is de reden waarom bijna al het andere die avond werkt zoals het werkt: de geur op het dek, het zichtbare vuur in de machinekamer, de echte werklast van de bemanning, en het feit dat dit schip simpelweg niet sneller of geautomatiseerd kan worden zoals een modern schip dat wel zou kunnen. Een ton kolen per uur, met de hand geschept, op hetzelfde meer, sinds 1912 — dat is geen detail dat voor de sfeer is toegevoegd, het is het werkelijke mechanisme dat een schip van 114 jaar oud in staat stelt om twee retourovertochten per dag te varen.